Sanofi
A A A

Ból i kłucie po lewej stronie brzucha – co może oznaczać?

Kobieta z bolem brzucha

Ból brzucha to jeden z objawów, z którym pacjenci najczęściej zgłaszają się do lekarza pierwszego kontaktu. Choć może on mieć różny charakter, jest to objaw stosunkowo mało specyficzny i może świadczyć o różnego rodzaju schorzeniach zarówno ze strony układu pokarmowego, jak i moczowo-płciowego. W rozpoznaniu istotną rolę odgrywa dokładna lokalizacja bólu i jego nasilenie. O czym może świadczyć ból po lewej stronie brzucha?

Choroby jelita cienkiego i grubego

Ból w lewym boku może świadczyć o różnego rodzaju schorzeniach, między innymi ze strony układu pokarmowego. Najczęściej odpowiadają za to choroby, trzustki, śledziony oraz jelit. Przy stanach zapalnych trzustki i śledziony ból z reguły jest zlokalizowany w górnej części lewego boku i promieniuje do pleców. Niejednokrotnie towarzyszą mu nudności i podwyższona temperatura ciała. Takie stany zapalne wymagają konsultacji lekarskiej, a niejednokrotnie interwencji chirurgicznej, nie należy więc ich lekceważyć. Ból w lewym boku brzucha może jednak świadczyć również o chorobach jelita cienkiego i grubego, takich jak zespół jelita nadwrażliwego czy ostre zapalenie uchyłków i jelit.

Zespół jelita nadwrażliwego (IBS – Irritable bowel syndrome)

Zespół jelita nadwrażliwego to przewlekłe zaburzenie czynności jelit o charakterze nawracającym, które od lat stanowi poważny problem społeczny. Szacuje się bowiem, że na to schorzenie cierpi nawet 20% naszego społeczeństwa, z czego większy odsetek stanowią kobiety. Pomimo, iż jest to jedna z najczęstszych chorób ze strony układu pokarmowego, jego diagnostyka jest trudna, a patogeneza dalej nie została do końca poznana . Z pewnością ma ona charakter wieloczynnikowy, a wśród najczęstszych czynników sprzyjających występowaniu IBS wymienia się:

  • zaburzenia składu flory bakteryjnej jelit,
  • traumatyczne przeżycia w przeszłości,
  • nadwrażliwość trzewną,
  • czynniki genetyczne,
  • zaburzenia funkcjonowania serotoninyii.

Choroba ta znacznie obniża jakość życia pacjenta, niejednokrotnie stając się nawet powodem nieobecności w pracy. Charakterystycznymi objawami zespołu jelita nadwrażliwego, stanowiącymi jedne z głównych kryteriów rozpoznania choroby są:

  • ból w lewym boku brzucha lub dyskomfort odczuwany w obrębie brzucha co najmniej przez 3 dni w miesiącu, z nawrotami przez minimum kwartał,
  • ból pojawiający się wraz ze zmianą częstotliwości wypróżnień lub zmianą ich charakteru (luźny/zwarty stolec),
  • zmniejszenie nasilenia objawów występujące po wypróżnieniui.

Ze względu na brak jednoznacznej przyczyny występowania choroby, leczenie zespołu jelita nadwrażliwego zazwyczaj ma jedynie charakter objawowy i jest indywidualnie dopasowywane do zgłaszanych przez pacjenta objawów i jego sytuacji psychospołecznej. Najczęściej stosowana farmakoterapia w tym przypadku to:

  • probiotyki o udowodnionej skuteczności,
  • loperamid i ryfaksymina przy postaci biegunkowej,
  • psyllium,
  • leki przeczyszczające o działaniu osmotycznym przy postaci z zaparciami,
  • leki rozkurczowe ii.

Ostre zapalenie uchyłków i zapalenie jelit

Kolejnym schorzeniem ze strony układu pokarmowego, wywołującym ból w lewym boku w pasie jest ostre zapalenie uchyłków jelita i zapalenie jelit. Ból w tym wypadku ma charakter ostry, nasilający się pod wpływem ucisku, a towarzyszyć mu mogą takie objawy jak:

  • podwyższona temperatura ciała,
  • zaburzenia w wypróżnianiu się (zarówno zaparcia, jak i biegunki),
  • psyllium,
  • nudności,
  • dreszcze.

Choroba ta występuje przede wszystkim u osób cierpiących na uchyłkowatość jelit w wieku średnim i starszym. Diagnozę stawia się nie tylko na podstawie charakterystycznych objawów, ale również badań laboratoryjnych (podwyższona leukocytoza oraz CRP) i obrazowych (USG lub tomografia komputerowa jamy brzusznej)iii.

W zależności od stopnia nasilenia objawów zapalenia uchyłków jelita grubego lub zapalenia jelit, leczenie może mieć charakter ambulatoryjny lub wymagać pozostania w szpitalu. Najczęściej opiera się ono na:

  • lekkostrawnej lub płynnej diecie,
  • nawodnieniu,
  • lekach rozkurczowych,
  • środkach przeciwbólowych i przeciwzapalnych o działaniu przeciwgorączkowym.
Rutynowo nie podaje się w przebiegu zapalenia uchyłków jelita antybiotyków, choć w celu zapobiegania nawrotom choroby można stosować antybiotyk o szerokim spektrum działania, tj. ryfaksyminęiv.

Choroby układu moczowo-płciowego

Kłujący ból brzucha po lewej stronie może świadczyć także o dolegliwościach ze strony układu moczowo-płciowego. Silny ból może stanowić objaw zapalenia pęcherza, ale również kolki nerkowej, stanów zapalnych nerek, skrętu jajnika, a nawet ciąży pozamacicznej.

Ostre zapalenie uchyłków i zapalenie jelit

Kolka nerkowa to dolegliwość, której jednym z głównych objawów jest silne kłucie po lewej stronie brzucha. Jest ona spowodowana niedrożnością moczowodu, której przyczyną najczęściej są kamienie nerkowe. Powstają one w wyniku gromadzenia się złogów substancji zwykle występujących w moczu w formie rozpuszczonej, które, gdy są w za wysokim stężeniu, ulegają wytrąceniu i osiadają w nerkach oraz w świetle dróg moczowych Z czasem zwiększając swój rozmiar i blokują światło moczowodów. Silnemu bólowi w tym wypadku towarzyszą mdłości, wymioty oraz wysoka gorączka . Przedłużający się zastój moczu może prowadzić do groźnych stanów zapalnych i infekcji bakteryjnych, dlatego w przypadku kolki nerkowej konieczna jest interwencja lekarska. Leczenie zazwyczaj polega na stosowaniu leków rozkurczowych i przeciwbólowych i piciu dużej ilości płynów, które ułatwiają tzw. „urodzenie kamienia nerkowego”v. W przypadku dużych kamieni konieczne jest natomiast usunięcie złogów, np. metodą litotrypsji pozaustrojowej. Z kolei stany zapalne nerek często wymagają antybiotykoterapii.

Torbiel, skręt i pęknięcie jajnika

Silne kłucie z lewej strony brzucha, pojawiające się niespodziewanie, może świadczyć także o schorzeniach ginekologicznych. Może być to objaw pęknięcia torbieli jajnika lub jego skrętu. Ból może wtedy promieniować do pleców, a objawami towarzyszącymi są podwyższona temperatura ciała oraz wymioty. Choć często torbiele mają łagodny charakter niewykluczone, że mogą również okazać się złośliwe. Przez długi czas nie dają objawów, jednak ich pęknięcie lub spowodowany przez nie skręt jajnika może stanowić poważne zagrożenie zdrowia kobiety. Oba te przypadki wymagają interwencji chirurgicznejvi.

MAT-PL-2101000-1.0-04.2021

i T.Korab, Dieta w zespole jelita nadwrażliwego (ZJN / IBS), Szpital Miejski Specjalistyczny im. Gabriela Narutowicza, dostęp online: http://www.narutowicz.krakow.pl/uploaded/FSiBundleContentBlockBundleEntityBlockFilesElement/filePath/589/dieta-w-zespole-jelita-nadwrazliwego-ibs-wyd.ii.pdf [stan na dzień: 11.07.2020]

ii Andrzej Żelowski, Stanisław Wojtuń, Jerzy Gil, Przemysław Dyrla, Zespół jelita nadwrażliwego – podstawowe zasady rozpoznawania i leczenia, dostęp online: http://psjd.icm.edu.pl/psjd/element/bwmeta1.element.psjd-70e8bf2b-15b4-4aea-985b-5cf1d09a33e7 [stan na dzień:11.07.2020]

iii Zygmunt Grzebieniak, Grzegorz Marek, Anil Kumar Agrawal, Tomasz Grzebieniak, Ostre choroby jamy brzusznej – podstawy diagnostyki w aspekcie praktyki lekarza rodzinnego, Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej i Chirurgii Onkologicznej Akademii Medycznej we Wrocławiu, dostęp online: http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-1bb15d6b-0334-4b5f-bba6-b7b5096ea075/c/2_P_Grzebieniak_Ostre_choroby.pdf [stan na dzień: 11.07.2020]

iv Anna Pietrzak, Witold Bartnik, Marek Szczepkowski, Piotr Krokowicz, Adam Dziki, Jarosław Reguła, Grzegorz Wallne, Polski konsensus interdyscyplinarny dotyczący diagnostyki i leczenia choroby uchyłkowej okrężnicy (2015), Gastroenterologia Kliniczna 2015, tom 7, nr 1, 1–19, dostęp online: https://journals.viamedica.pl/gastroenterologia_kliniczna/article/download/42783/29349 [stan na dzień: 11.07.2020]

v lek. med. Tomasz Mutrynowski dr n. med. Cezary Torz lek. med. Piotr Dzigowski prof. dr hab. med. Piotr Radziszewski, Kamica układu moczowego, Medycyna po Dyplomie 2011(20); 8(185): 91-94, dostęp online: https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/010/895/original/Strony_od_MpD_2011_08-13.pdf?1468494990 [stan na dzień: 11.07.2020]

vi Monika Stelmach, Skręt jajnika u młodych kobiet: zalecenia Amerykańskiego Kolegium Ginekologów i Położników, dostęp online: https://www.termedia.pl/ginekologia/Skret-jajnika-u-mlodych-kobiet-zalecenia-Amerykanskiego-Kolegium-Ginekologow-i-Poloznikow,36126.html [stan na dzień: 11.07.2020]


Wybierz odpowiedni wariant NO-SPY dla siebie!


Przeczytaj również