Sanofi
A A A

Ból brzucha ze stresu – jak radzić sobie z dolegliwościami?

bol-brzucha-ze-stresu

Emocje zarówno pozytywne, jak i negatywne towarzyszą nam i oddziałują na nas każdego dnia. Chyba każdy z nas chociaż raz doświadczył uczucia ściśniętego gardła, szybszego bicia serca, albo uczucia skręcania i ściskania w żołądku. Niewielu z nas ma jednak świadomość, że nasz stan emocjonalny i nasz układ pokarmowy mają na siebie duży wpływ, a znaczna część problemów z bólem brzucha bezpośrednio wynika z nadmiernego pobudzenia układu współczulnego, wywołanego stresem 1.

Ból brzucha spowodowany stresem

Układ pokarmowy człowieka to złożony i dobrze zgrany mechanizm, nie jest jednak idealny. Jest on jednym z najbardziej wrażliwych i podatnych na stres układów człowieka 1. W licznych publikacjach naukowych można odnaleźć informacje o tym, że czynniki emocjonalne mogą wpływać negatywnie na funkcjonowanie perystaltyki jelit i żołądka 1. Stres, który jest jednym z najczęstszych czynników powodujących czynnościowy ból brzucha, powoduje nieprawidłowe działanie jelit, które zaś prowadzi do odczucia dyskomfortu trawiennego 2, 8.
W literaturze naukowej czynniki związane ze stresem, które wpływają negatywnie na funkcjonowanie układu pokarmowego, nazywane są stresorami i dzieli się je na 3 grupy:

  • stresory słabe: stres, codzienny pośpiech, natłok obowiązków konflikty międzyludzkie,
  • stresory silniejsze: utrata pracy, śmierć bliskiej osoby, rozwód, urodzenie dziecka,
  • stresory najsilniejsze: katastrofy komunikacyjne, przemoc fizyczna 1.

Osoby szczególnie podatne na czynniki stresowe (z mniejszą odpornością psychiczną) doświadczają pogorszenia stanu psychologicznego. Obniżenie nastroju lub jego pobudzenie to u nich zwykle zalążek przyszłych problemów ze strony przewodu pokarmowego 3.

Stres może nasilać subiektywne odczuwanie bólu 3

Należy pamiętać, że długotrwający (lub często powtarzający się) stres upośledza mechanizmy w naszym ciele, które są odpowiedzialne za obronę przed nim. Co za tym idzie, osoby przewlekle narażone na stres znacznie silniej odczuwają ból 3.

Wpływ stresu na odczuwanie bólu brzucha

Ból brzucha to nieprzyjemne odczucie, które może być wywołane przez wiele czynników 4. Do jego najczęstszych przyczyn należą zaburzenia organiczne lub biochemiczne w obrębie narządów jamy brzusznej, jednak odpowiedzialny za tę dolegliwość może być też nieprawidłowy skurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego, który odczuwany jest najczęściej jako ból i ucisk 4. Tego rodzaju bóle nazywamy czynnościowymi.

Ból brzucha jest jedną z najbardziej nieprzyjemnych dolegliwości układu pokarmowego 5. Występuje w przebiegu licznych schorzeń i warto podkreślić, że część z nich jest silnie powiązana ze stanem emocjonalnym. Do chorób, w których etiopatogenezie istotną rolę pełnią czynniki psychiczne, jest np. Zespół Jelita Drażliwego (IBS) 1. Stres, w przypadku tych dolegliwości, jest czynnikiem, który odgrywa kluczową rolę w powstawaniu odczucia bólu brzucha.

Przewód pokarmowy i jego prawidłowe funkcjonowanie są w dużej części uzależnione od układu nerwowego. Za właściwą współpracę ośrodkowego układu nerwowego i jelit odpowiada oś jelito-mózg 1. Jest ona narażona na wpływ różnych czynników zewnętrznych, spośród których jednym z najsilniej oddziałujących na jej prawidłowe funkcjonowania jest właśnie stres.

Stres:

  • aktywuje oś stresową (podwzgórze-przysadka-nadnercza), a ta, działając przewlekle, prowadzi do nagromadzenia się substancji wywołujących ból,
  • zaburza pracę osi jelito-mózg i prowadzi do powstawania somatycznych objawów lęku, wśród których są m.in. skurcz żołądka i jelit,
  • przyczynia się do uwalniania substancji CRF, które powodują dysfunkcję jelit, wpływając na ich motorykę 1, 2.

Można powiedzieć, że stres znacząco wpływa na powstawanie bólu brzucha. Wynika to z tego, że na prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego wpływają bodźce z autonomicznego układu nerwowego, powstające w wyniku uczucia niepokoju. Jednak sam ból stanowi stresor dla organizmu, co dodatkowo aktywuje układ współczulny. Tworzy się tym samym błędne koło – stres napędza doznania bólowe, a one same napędzają kolejne sytuacje stresogenne 1.

Ból brzucha ze stresu - jak leczyć?

Ból brzucha znacząco wpływa na stan emocjonalny i jest dolegliwością, która w dużym stopniu obniża jakość i komfort życia 1, 5. Dlatego tak ważne jest znalezienie rozwiązania właściwego dla tego typu problemów. W leczeniu bólów brzucha, w zależności od ich przyczyny, wykorzystuje się wiele leków przeciwbólowych, począwszy od typowych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen, ketoprofen) i paracetamolu, a skończywszy na silnych lekach opioidowych. W przypadku bólów o charakterze czynnościowym, lepszym podejściem może się jednak okazać zadziałanie na bezpośrednią przyczynę bólu, czyli skurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego. Jednym z często stosowanych leków o działaniu spazmolitycznym, czyli rozkurczowym , jest drotaweryna 4. Jest to substancja, która powoduje rozluźnienie mięśni gładkich przewodu pokarmowego bez względu na jego pochodzenie, sprawdzi się zatem doraźnie w kontekście leczenia dolegliwości na tle stresowym 5. Drotaweryna jest lekiem stosowanym także w zespole jelita drażliwego, szczególnie w przypadku jego zaostrzeń. Trzeba jednak pamiętać, że w przypadku nawracających lub przedłużających się objawów, nawet jeśli wydaje nam się, że wynikają one ze stresu, warto skonsultować się z lekarzem, który wykluczy poważniejsze przyczyny dolegliwości.

  • 1 Kiedy podejrzewać podłoże psychiczne w zaburzeniach układu pokarmowego?, Katarzyna Denys, Agata Orzechowska, Piotr Gałecki, Medycyna Po Dyplomie, 2015
  • 2 Does stress induce bowel dysfunction?, Yu-Ming Chang, Mohamad El-Zaatari, John Y Kao, Expert Rev Gastroenterol Hepatol. 2014 August; 8(6): 583-585
  • 3 Leczenie bólów brzucha w nieswoistych chorobach zapalnych jelit, Piotr Radwan, Gastroenterologia Kliniczna 2016, tom 8, nr 4, 113-118
  • 4 Bóle brzucha, Aleksandra Kaczka, Ewa Małecka-Panas, Pediatr Med. Rodz 2011, 7(1), 9-16
  • 5 Randomized controlled study of efficacy and safety of drotaverine hydrochloride in patients with irritable bowel syndrome, Xing-cun Xue, Xiao-Xia Qi, Xiao-Yan Wan, Medicine (2017) 96:51(e9235)
  • 6 Charakterystyka Produktu Leczniczego No-Spa 10/2019
  • 7 Intramuscular drotaverine and diclofenac in acute renal colic: a comparative study of analgesic efficacy and safety, Amitabh Dash, Rituparna Maiti, Tejaswi Kumar, Akantappa Nabdakkanavar, Puneet Arora, Pain Medicine 2012; 13: 466-471
  • 8 Resizing U&A/Pain Care Segmentation, IMS Global Dynamics, Kwiecień 2018 MAT-PL-2001742-1.0-10.2020


Wybierz odpowiedni wariant NO-SPY dla siebie!


Przeczytaj również

Używamy plików cookies, aby ułatwić korzystanie z tego serwisu.
Zmień ustawienia swojej przeglądarki, jeżeli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na dysku Twojego komputera. Polityka cookies

×