Sanofi
A A A

Ból brzucha i ściśnięty żołądek, czyli jak stres wpływa na zdrowie

bol-brzucha-i-scisniety-zoladek

Stresowe sytuacje, które towarzyszą nam w codziennym życiu, nie pozostają bez wpływu na nasze zdrowie i samopoczucie. Nerwy i napięcie często objawiają się w sposób somatyczny, na przykład pod postacią bólów brzucha, napięciowych bólów głowy czy kołatania serca, a stres, szczególnie przewlekły, może również długofalowo odbić się na naszym zdrowiu. Choć nie da się całkowicie wyeliminować stresu z naszego życia, to prawidłowe radzenie sobie z nim może znacząco zmniejszyć nieprzyjemne objawy, które z niego wynikają, oraz zmniejszyć ryzyko chorób, do których może prowadzić. Jak więc radzić sobie ze nerwowymi sytuacjami i niwelować ich negatywne skutki?

Jakie są rodzaje stresu?

Stres najczęściej jest definiowany jako reakcja organizmu na różne, trudne sytuacje życiowe - najczęściej nieprzyjemne (np. utrata pracy czy trudny egzamin na studiach), ale także pozytywne (np. ślub).

W odpowiedzi na bodziec zewnętrzny (tzw. stresor) aktywowany jest układ współczulny - część autonomicznego układu nerwowego, odpowiadająca za reakcję “walki lub ucieczki”. Pobudza to nasze nadnercza do wyrzutu hormonów - głównie adrenaliny, a następnie kortyzolu - których działanie ma na celu mobilizację do odpowiedzi na stresor, poprawę funkcji poznawczych i chwilowe zwiększenie możliwości organizmu. Taki krótkotrwały stres o umiarkowanym nasileniu ma zazwyczaj działanie pozytywne, ponieważ “podkręca” nasze siły w trudnych sytuacjach.
Jednak długotrwałe narażenie na duży stres (w psychologii taką sytuację nazywamy dystresem) powoduje reakcję odwrotną - wyczerpanie organizmu, wiążące się z nadmiernym lękiem i drażliwością, a także objawami somatycznymi. Przewlekły stres jest bardziej szkodliwy dla zdrowia niż nam się często wydaje.

Przyczyny stresu

Wiele sytuacji, zarówno wyjątkowych, jak i zdarzających się codziennie, może być dla nas źródłem stresu i napięcia. Do przyczyn stresu należą między innymi:

  • trudne sytuacje życiowe, takie jak śmierć bliskiej osoby, rozwód czy choroba,
  • choroba - swoja lub członka rodziny,
  • trudna sytuacja finansowa,
  • duże zmiany w życiu, nawet jeśli są pozytywne, np. narodziny dziecka, ślub lub awans w pracy,
  • złe informacje, bombardujące nas z mediów każdego dnia,
  • praca i deadliny, studia czy szkoła,
  • prezentacje i wystąpienia publiczne,
  • codzienny pośpiech i brak umiejętności wypoczynku, natłok obowiązków.

Nie da się całkowicie uniknąć stresu w życiu, dlatego tak istotne jest opracowanie właściwych sposobów radzenia sobie z nim. Ignorowany, może prowadzić do wielu nieprzyjemnych dolegliwości, zarówno psychicznych, jak i somatycznych.

Stres - objawy somatyczne

Poza psychicznymi objawami przewlekłego stresu, takimi jak lęk, drażliwość czy zaburzenia snu, nadmiernemu napięciu mogą towarzyszyć objawy somatyczne. Często spotkamy się z zaburzeniami ze strony układu pokarmowego, takimi jak bóle i biegunka. Inne możliwe objawy to napięciowe bóle głowy, kołatania serca, wzrost ciśnienia krwi czy nadmierne pocenie. Przewlekłe narażenie na stres zwiększa ryzyko nadciśnienia, choroby wieńcowej i udaru mózgu, a stale podwyższony poziom kortyzolu bezpośrednio wpływa na pogorszenie odporności organizmu, co skutkuje częstszymi infekcjami i może również nasilać niektóre choroby autoimmunologiczne oraz skórne. Nie można zapomnieć także o zaburzeniach miesiączkowania u kobiet.

Ból brzucha ze stresu

Do jednych z najczęstszych objawów stresu należą bóle brzucha. Najczęściej mają one charakter skurczowy i pojawiają się w sytuacji dużego napięcia. Jest to częsty problem - w ciągu życia takie dolegliwości dotykają ok. 22% mężczyzn i aż 31% kobiet. Aktywacja układu współczulnego i wyrzut adrenaliny powodują skurcz mięśni gładkich, które odpowiadają za perystaltykę przewodu pokarmowego. Objawia się to bólami o charakterze skurczowym (wrażenie “ściśniętego żołądka”), uczuciem gniecenia, uciskiem czy rozpieraniem. Ból może mieć charakter kolkowy, to znaczy na zmianę pojawiać się i ustępować. Często towarzyszą mu inne objawy, takie jak wzdęcia, przelewania, biegunki i zaparcia.

Jeśli takie objawy występują często, u pacjenta może pojawić się nadwrażliwość trzewna, czyli stan, w którym jelita nadmiernie reagują na stosunkowo niewielkie bodźce, takie jak nerwowe sytuacje. Za prawidłową perystaltykę odpowiada oś jelita-mózg, a pod wpływem przedłużającego się, nadmiernego napięcia psychicznego, może nastąpić jej rozregulowanie, co znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu jelita nadwrażliwego. Zespół jelita nadwrażliwego to przewlekła choroba objawiająca się zmianą rytmu wypróżnień (częste zaparcia i/lub biegunki). Towarzyszą im bóle, które ustępują po wypróżnieniu. Choroba ta jest tak zwanym zaburzeniem czynnościowym, czyli nie ma związku z zaburzeniami organicznymi ani biochemicznymi. W jej patogenezie ważną rolę odgrywa działanie stresu.

Trzeba pamiętać jednak, że nie każdy ból brzucha wynika ze stresu i często potrzebna jest konsultacja lekarza. Objawami, które powinny zaalarmować, są: bardzo silny, nagły ból brzucha, pojawienie się krwi w stolcu, krwawe lub przypominające fusy z kawy wymioty, zatrzymanie stolca i gazów oraz napięty, twardy jak deska brzuch. Także jeśli bóle powtarzają się często, warto zgłosić to swojemu lekarzowi rodzinnemu, który wdroży odpowiednią diagnostykę, lub skonsultować się ze specjalistą gastroenterologii.

Jak radzić sobie ze stresem?

Choć stres jest stałym i nieodłącznym elementem naszej codzienności, nie znaczy to, że musimy mu się poddawać. Doraźnie, w trudnych sytuacjach, można wspomóc się preparatami ziołowymi, jednak nie jest to długofalowe działanie, a jedynie podejście objawowe. Ważne jest wypracowanie sposobów radzenia sobie ze stresem, które zniwelują jego negatywne objawy i pozwolą nam dłużej cieszyć się dobrym zdrowiem.

Aktywność fizyczna

Regularne ćwiczenia są nieocenione w zachowaniu zdrowia zarówno fizycznego, jak i psychicznego. Aktywność fizyczna pozwala nam oderwać myśli od codziennych problemów i zmartwień. Ważne, by była ona dostosowana do możliwości naszego organizmu i urozmaicona - wówczas bezpośrednio wpływa ona na obniżenie poziomu kortyzolu, a więc bezpośrednio przeciwdziała negatywnym skutkom stresu. Szczególnie dobrym wyborem w celu rozładowania napięcia będzie więc aktywność na świeżym powietrzu - np. spacer, jogging czy jazda na rowerze. Warto też zainteresować się relaksującymi ćwiczeniami oddechowymi, jogą czy pilatesem. W okresie wzmożonego napięcia powinniśmy natomiast unikać zbyt obciążających ćwiczeń, które podnoszą poziom kortyzolu we krwi.

Sen i wypoczynek

Sen to moment, w którym nasz organizm się regeneruje, dlatego nie można go zaniedbywać. Optymalny czas snu to co najmniej 8 godzin. Wyspani, lepiej pracujemy, przyswajamy wiedzę i jesteśmy bardziej aktywni. Nawet w okresach wzmożonej pracy czy nauki należy zadbać o odpowiednią higienę snu. Warto w tym celu odłożyć telefon i komputer co najmniej 2 godziny przed snem, a zamiast nich sięgnąć po książkę.

Relaks

Każdy ma swoje sposoby na relaks, które pozwalają uspokoić się i pozbyć nagromadzonego stresu. Masaż lub joga, ciepła kąpiel z aromatycznym olejkiem lub słuchanie relaksacyjnej muzyki mogą być bardzo pomocne, szczególnie na koniec ciężkiego tygodnia. Dla każdego odpoczynek znaczy coś innego, ale najważniejsze jest, żeby w trudnej i wymagającej codzienności umieć czasem sobie trochę “odpuścić” i nie myśleć o stresujących sytuacjach.

Radzenie sobie z emocjami i pomoc specjalisty

Gdy stres staje się nie do zniesienia i zaczyna utrudniać normalne funkcjonowanie, warto udać się do specjalisty - psychiatry lub psychoterapeuty. Pomoże on wypracować metody radzenia sobie w trudnych sytuacjach i okiełznania negatywnych emocji, które towarzyszą nam w związku ze stresem. Taka konsultacja i terapia może okazać się konieczna w walce z przypadłościami, w których znaczną rolę odgrywa negatywne działanie stresu, na przykład w zespole jelita nadwrażliwego. Umiejętność radzenia sobie z emocjami może mieć w takim wypadku szczególne znaczenie.

MAT-PL-2001742-1.0-10.2020

lek. Olga Kałużna


Wybierz odpowiedni wariant NO-SPY dla siebie!


Przeczytaj również

Używamy plików cookies, aby ułatwić korzystanie z tego serwisu.
Zmień ustawienia swojej przeglądarki, jeżeli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na dysku Twojego komputera. Polityka cookies

×