Sanofi
A A A

Ból podbrzusza –jaka jest jego przyczyna?

Kobieta z bolem brzucha

Każdy z nas przynajmniej kilka razy w swoim życiu odczuwał ból brzucha lub podbrzusza. Wkońcu nie bez powodu jest on uznawany za jedną z najczęstszych przyczyn wizyt u lekarza rodzinnego. Choć jest to objaw, który u kobiet zwykle kojarzony jest z menstruacją, może świadczyć o różnego rodzaju schorzeniach, dlatego nie należy go lekceważyć. Istotną rolę w procesie diagnostyki odgrywa lokalizacja i nasilenie bólu, są one bowiem różne w przypadku schorzeń ze strony układu trawiennego, moczowego i płciowego. A jakie przyczyny może mieć ból w dolnej części brzucha?

Choroby jelit

Choć ból w dole brzucha najczęściej kojarzony jest z układem moczowo-płciowym, może on świadczyć również o schorzeniach układu pokarmowego. Może on być spowodowany m.in. niestrawnością po spożyciu tłustych pokarmów, zaparciami, infekcjami wirusowymi, a także takimi schorzeniami jak stany zapalne jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół jelita nadwrażliwego, nowotwory i guzy w obrębie jelita grubego. W przebiegu tych schorzeń pojawiają się nie tylko bóle podbrzusza, ale także inne objawy, w tym m.in. nudności, podwyższona temperatura, krew w kale.

Zapalenie wyrostka robaczkowego

Silny ból w podbrzuszu z prawej strony może być objawem zapalenia wyrostka robaczkowego. Wyrostek robaczkowy to niewielki uchyłek kątnicy, którego funkcja w naszym organizmie nie jest do końca jasna. Zapalenie wyrostka robaczkowego może być spowodowane różnego rodzaju czynnikami, najczęściej jednak jest ono wywołane przez zatkanie jego światła m.in. przez kamienie kałowei.

Zwykle rozpoczyna się łagodnie, a z czasem ból nasila się stając się trudnym do zniesienia. Dodatkowo pojawiają się objawy dodatkowe, takie jak gorączka, biegunka i nudności. Charakterystyczny dla zapalenia wyrostka robaczkowego jest ból w dole brzucha po podniesieniu nogi w pozycji leżącej. Ostre zapalenie wyrostka robaczkowegoto stan, który stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. Dlatego należy udać się w miarę możliwości jak najszybciej do szpitala, gdzie zostaną wykonane niezbędne badania laboratoryjne i obrazowe, a w razie konieczności zostanie przeprowadzona interwencja chirurgicznaii.

Zespół jelita nadwrażliwego

Innym schorzeniem odpowiedzialnym za nawracające bóle w dole brzucha jest zespół jelita nadwrażliwego. To przewlekłe zaburzenie czynności jelit, które dotyka nawet 20% naszego społeczeństwa, w tym przede wszystkim kobiety w średnim wieku. Patogeneza tego schorzenia nie została w pełni poznana, jednak z pewnością sprzyjają mu:

  • nadwrażliwość trzewna,
  • zaburzenia prawidłowego składu flory bakteryjnej jelit,
  • urazy psychiczne związane z traumatycznymi przeżyciami w przeszłości,
  • czynniki genetyczne,
  • w tym zaburzenia funkcjonowania serotoninyiii.

Objawy, takie jak silny ból w podbrzuszu i zmiana częstotliwości wypróżnień pojawiają się zwykle po spożyciu pokarmów. Ustępują one zazwyczaj po wypróżnieniu. Warunkiem rozpoznania zespołu jelita nadwrażliwego jest nawracający charakter objawów, minimum kilka dni w miesiącu, przez okres co najmniej 3 miesięcyiv.

Leczenie zespołu jelita nadwrażliwego jest indywidualne dopasowywane do nasilenia objawów i sytuacji psychospołecznej pacjenta.

Choroby układu moczowo-płciowego

Ból w dole brzucha może być spowodowany również schorzeniami ze stronu układu moczowego i płciowego. W pierwszym przypadku silny ból podbrzusza zazwyczaj pojawia się razem z innymi objawami, takimi jak dyskomfort w trakcie oddawania moczu, częstomocz i uczucie nie do końca opróżnionego pęcherza. Mogą one stanowić objaw takich schorzeń urologicznych jak zapalenie pęcherza moczowego, czy też kamica nerkowa z towarzyszącą jej kolką nerkową.

Kolka nerkowa

Kolka nerkowa to dolegliwość spowodowana nagłym wzrostem ciśnienia w drogach moczowych, wywołanym zamknięciem ich światła przez kamień moczowy. Kamienie powstają w wyniku nagromadzenia się rozpuszczalnych w moczu substancji, które w pewnych sytuacjach osiągają za duże stężenie i w konsekwencji blokują światło moczowodów. Dla kolki nerkowej charakterystyczny jest ostry ból w okolicy lędźwiowej promieniujący do podbrzusza i wewnętrznej części uda. W trakcie ataku kolki nerkowej mogą pojawić się również mdłości i wysoka gorączka. Należy wtedy zastosować leki przeciwbólowe i rozkurczowe, a także pić dużo płynów, gdyż sprzyja to udrożnieniu dróg moczowych. Jest to istotne, ponieważ przedłużający się zastój moczu może prowadzić do infekcji bakteryjnych i groźnych stanów zapalnych nerekv. Jeżeli kamień jest zbyt duży, konieczne jest jego usunięcie np. metodą litotrypsji pozaustrojowej.

Zapalenie pęcherza moczowego

Zapalenie pęcherza moczowego to dolegliwość, która wyjątkowo często dotyka kobiety. Zazwyczaj zaczyna się niepozornie, od lekkiego pieczenia w trakcie oddawania moczu, a z czasem pojawiają się inne objawy, takie jak silne pieczenie i kłucie podbrzusza. Zazwyczaj za jego pojawienie odpowiedzialne są pojawiające się w drogach moczowych bakterie, w tym głównie Escherichia coli. Leczeniem jest w tym wypadku antybiotykoterapia. Zapalenie pęcherza moczowego może mieć charakter nawracający, jednak należy pamiętać, że nieleczone może prowadzić do poważnych powikłań, jak np. odmiedniczkowego zapalenia nerek czy stanów zapalnych narządów rodnychvi.

Choroby jajników i macicy

Jeżeli chodzi o ból podbrzusza, przyczyny ginekologiczne mogą mieć zarówno charakter fizjologiczny, jak i patologiczny. Może on bowiem pojawiać się cyklicznie w trakcie menstruacji, jak również poza nią. Wtedy należy rozważyć, czy nie jest on spowodowany takimi schorzeniami jak torbiele jajnika, stany zapalne jajników lub macicy, endometrioza. W trakcie diagnostyki należy wziąć pod uwagę wiele aspektów, w tym objawy towarzyszące (np. gorączkę, krwawienia lub upławy z dróg rodnych), dzień cyklu, a nawet przyjmowane leki hormonalne. U niektórych kobiet może pojawić się ból podbrzusza po stosunku lub w jego trakcie. W tej sytuacji należy wziąć pod uwagę również schorzenia o podłożu psychogennym, takie jak pochwica czy dyspareuniavii.

Owulacja

Dla niektórych kobiet charakterystyczny jest tzw. ból owulacyjny, który pojawia się mniej więcej w połowie cyklu miesiączkowego. Spowodowany jest on pęknięciem pęcherzyka Graffa i uwolnieniem komórki jajowej. Objawia się zazwyczaj jako krótkotrwałe, intensywne kłucie podbrzusza z lewej lub prawej strony. Zazwyczaj ustępuje on samoistnie po kilku godzinach, by jednak przyspieszyć jego ustąpienie można zastosować leki rozkurczowe.

MAT-PL-2101000-1.0-04.2021

i dr med. Andrzej L. Komorowski, Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, dostęp online: https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/jelitogrube/165306,ostre-zapalenie-wyrostka-robaczkowego [stan na dzień: 12.07.2020]

ii Zygmunt Grzebieniak, Grzegorz Marek, Anil Kumar Agrawal, Tomasz Grzebieniak, Ostre choroby jamy brzusznej – podstawy diagnostyki w aspekcie praktyki lekarza rodzinnego, Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej i Chirurgii Onkologicznej Akademii Medycznej we Wrocławiu, dostęp online: http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-1bb15d6b-0334-4b5f-bba6-b7b5096ea075/c/2_P_Grzebieniak_Ostre_choroby.pdf [stan na dzień:12.07.2020]

iii Andrzej Żelowski, Stanisław Wojtuń, Jerzy Gil, Przemysław Dyrla, Zespół jelita nadwrażliwego – podstawowe zasady rozpoznawania i leczenia, dostęp online: http://psjd.icm.edu.pl/psjd/element/bwmeta1.element.psjd-70e8bf2b-15b4-4aea-985b-5cf1d09a33e7 [stan na dzień: 12.07.2020]

iv T.Korab, Dieta w zespole jelita nadwrażliwego (ZJN / IBS), Szpital Miejski Specjalistyczny im. Gabriela Narutowicza, dostęp online: http://www.narutowicz.krakow.pl/uploaded/FSiBundleContentBlockBundleEntityBlockFilesElement/filePath/589/dieta-w-zespole-jelita-nadwrazliwego-ibs-wyd.ii.pdf [stan na dzień: 12.07.2020]

v lek. med. Tomasz Mutrynowski dr n. med. Cezary Torz lek. med. Piotr Dzigowski prof. dr hab. med. Piotr Radziszewski, Kamica układu moczowego, Medycyna po Dyplomie 2011(20); 8(185): 91-94, dostęp online: https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/010/895/original/Strony_od_MpD_2011_08-13.pdf?1468494990 [stan na dzień: 12.07.2020]

vi dr med. Robert Drabczyk, Zapalenie pęcherza i inne zakażenia układu moczowego, dostęp online: https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/choroby/chorobyudoroslych/51947,zapalenie-pecherza-i-inne-zakazenia-ukladu-moczowego [stan na dzień: 12.07.2020]

vii Łukasz Müldner-Nieckowski, Zaburzenia związane z bólem podczas stosunku płciowego (pochwica i dyspareunia), dostęp online: https://www.mp.pl/pacjent/seksuologia/zaburzenia-seksualne/u-kobiet/104469,zaburzenia-zwiazane-z-bolem-podczas-stosunku-plciowego-pochwica-i-dyspareunia [stan na dzień: 12.07.2020]


Wybierz odpowiedni wariant NO-SPY dla siebie!


Przeczytaj również

Używamy plików cookies, aby ułatwić korzystanie z tego serwisu.
Zmień ustawienia swojej przeglądarki, jeżeli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na dysku Twojego komputera. Polityka cookies

×